Trùng Dương

Hội Luật gia TPHCM tổ chức hội nghị "nhằm thông tin đến giới trí thức luật diễn biến của vụ án Lê Công Định". Không khác gì đấu tố.

Lời nói, đọi máu. Một mai sống dưới chính thể mới, liệu các nhà báo của tờ Sài Gòn Giải Phóng (và các báo ăn theo hôm nay) cùng chư vị luật gia, sẽ ra sao nhỉ? Dĩ nhiên, qua cách ăn nói ngông nghênh hung hăng của quý vị, chắc hẳn quý vị rất tin rằng chế độ này sẽ trường tồn, đừng làm châu chấu đá xe. Nhưng hỡi ôi, thay đổi chế độ thường là điều xảy ra "bất ngờ"! Cả khi Liên Xô sụp đổ, CIA vẫn còn dự báo là cường quốc cộng sản sẽ còn tồn tại lâu cơ mà. Thế nên, đừng tưởng anh đang đi trên thuyền lớn mà không bị bão dập vùi.

Một bài đáng đọc của blogger Kazenka. Chỉ có điều việc anh Định thỏa hiệp quá sớm cũng đã giết chết mộng tưởng chính trị của anh. Dù chính trị là tranh giành, là dối trá, với người dân, họ cũng vẫn có cảm tình, hoặc chán ghét, giới chính khách xét trên quan điểm đạo đức. Đó là vì sao chính quyền hiện nay vẫn phải ra sức tôn tạo hình ảnh Cụ Hồ, không dám thừa nhận chính thức nhiều chuyện như chuyện cụ có vợ.

Thử hỏi một năm nữa, anh Định quay trở lại, đăng những bài như những gì anh đã từng viết, tác động của nó sẽ thế nào? Tôi nghĩ độc giả của anh sẽ giảm một nửa, là ít.

Về bản tường trình của luật sư Lê Công Định

Việc luật sư Lê Công Định "nhận tội" chỉ vài ngày sau khi bị bắt tạo ra nhiều phản ứng trái ngược. Công an cũng đã khởi tố anh, tôi tự hỏi anh sẽ hành xử ra sao khi ra tòa. Dù có không ít những ý kiến thông cảm, nhưng khó hình dung được, sau lời khai mong "hưởng lượng khoan hồng", sự nghiệp chính trị của anh lại có thể tiếp tục.

Tôi đăng lại comment của một độc giả trên blog Huy Đức:

LÊ CÔNG ĐỊNH VÀ CUỘC DẠO CHƠI
Suốt một đêm và một ngày qua, hàng triệu người trên toàn thế giới đã chịu đựng cơn chấn động tâm lý, hay nói theo ngôn ngữ y học là bị sốc trước việc báo mạng công bố video clip quay cảnh “người hùng” Lê Công Định đọc bản “cáo trạng” tự kết tội mình.
Có thể chia làm 3 dạng sốc như sau:
1. Phẫn nộ
2. Thất vọng
3. Ngỡ ngàng nhưng sau đó thông cảm
Có lẽ, tỷ lệ cao nhất là thất vọng.
Tôi và nhiều người bạn của tôi nghiên cứu rất kỹ bản video clip, và đều công nhận đây là một cảnh quay thật nhưng có thể bị quay lén.
Tôi nói với những người bạn của tôi:
- Nếu Khổng Tử là một ông thánh về các giá trị đạo đức thì Tố Hữu là một bậc thầy cho người làm cách mạng. Nếu ai đó muốn làm cách mạng thì phải đọc và thấm vào máu các giá trị trong thơ cách mạng của Tố Hữu.
Tôi không thích Tố Hữu, không thích cộng sản nhưng tôi nể phục Tố Hữu khi ông đưa các bài học cách mạng vào thơ. Một trong những bài thơ mà tôi luôn coi như “thánh kinh” của những người làm cách mạng là bài “Con cá chột nưa”:
Năm sáu ngày mệt xỉu
Thuốc làm khuây mấy điếu
Vài ba hớp nước trong
Suy nghĩ chuyện bao đồng
Vẫn không ngoài chuyện đói.
Đầu sàn canh bốc khói
Chén cá nức mùi thơm
Lên họa với mùi cơm
Sao mà như cám dỗ!
Lê Công Định bị bắt vào ngày 13/6, tính đến chiều hôm qua là được 5 ngày. Tôi tin rằng trong 5 ngày đó, Định đã chịu những thử thách ghê gớm về tinh thần và thể xác.
Thật ra, Định chỉ là một trí thức trẻ, lớn lên trong hòa bình, chưa hề biết mùi gian khổ là gì. Lại là một người gặp may trong sự nghiệp. Hơn thế nữa, Định thành công quá sớm, thụ hưởng những điều mà nhiều người mơ ước: nhà lầu – xe hơi – vợ đẹp – con ngoan. Tôi có nói với bạn tôi: mình không tin một người có vợ là hoa hậu có thể làm cách mạng.
Trong 5 ngày thử thách đầu tiên ấy, chắc chắn Định đã trải qua cảm giác như những câu thơ tiếp theo này:
Muốn ngủ mà không ngủ
Cái bụng cứ nằn nì:
“Ăn đi thôi, ăn đi!
Chết làm chi cho khổ!”
Định là người có chí lớn. Điều ấy thì tôi không nghi ngờ. Nhưng chí lớn là một lẽ, còn làm cách mạng là chuyện hoàn toàn khác. Không phải một người có chí lớn là có thể làm cách mạng được.
Nghe hắn thầm quyến rũ
Tôi đỏ mặt bừng tai:
“Im đi cái giọng mày
Tao thà cam chịu chết!”

Hắn nằm im đỡ mệt
Rồi tha thiết van lơn:
“Đời mới hai mươi xuân
Chết làm chi cho khổ!”

Hắn nói to nói nhỏ
Kể lể chuyện đê hèn
Tôi vẫn cứ nằm yên
Sự giằng co giữa đê hèn và cao thượng là khi ta bị đẩy vào những tình huống thế này. Bước một bước chân là có thể từ chỗ cao thượng đến ngay đê hèn.
Hắn liền thay chiến thuật:
“Thôi thì thôi cứ vật
Nhưng phải ráng cầm hơi
Theo với bạn với đời
Cho đến ngày kết quả.

Ăn đi vài con cá
Năm bảy cái chột nưa
Có ai biết ai ngờ?
Thế vẫn tròn danh dự

Không can chi mà sợ
Có hôi miệng hôi mồm
Còn có nước khi hôm
Uống vô là sạch hết!”

Lần này tôi thú thiệt:
Lời hắn cũng hay hay
Lí sự cũng đủ đầy
Nghe ra chừng phải quá!

Ăn đi vài con cá
Năm bảy cái chột nưa
Có ai biết, ai ngờ
Thế vẫn tròn danh dự!
Định đã bị hạ đo ván ngay tại chỗ này – cái chỗ “Có ai biết ai ngờ/Thế vẫn tròn danh dự”.
Làm cách mạng không phải là một cuộc đi dạo. Sự khắc nghiệt được tính bằng mạng sống của con người. Định chưa chuẩn bị được tâm lý ấy. Anh còn đơn giản hóa vấn đề.
Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểu
Dấn thân vô là phải chịu tù đày
Là gươn kề cổ súng kề tai
Là thân sống chỉ còn coi một nữa.
(Trăng trối – Tố Hữu)
Thật ra, cách làm của Định là cách làm cải lương. Anh như một nhà “lãng mạn cách mạng”, nhìn sự việc qua chiếc kính màu. Cho nên không có gì phải thất vọng quá về anh. Anh làm cách mạng theo một kiểu ngẫu hứng, có dăm ba anh bạn thân, nhân một đêm uống trà phấn khích quá thì bày chuyện ra để làm. Tôi không hề tin Định có quan hệ với Việt Tân hoặc đảng này đảng nọ.
Hàng triệu người trong năm ngày qua, tính từ buổi chiều ngày 13, đã trải qua một cuộc du hành vào miền ảo tưởng đầy bất ngờ và đậm đặc chất “cinema”.

Chuyện này vui, nhân đọc bài của ông Phạm Viết Đào. Không phải ai cũng có thể một nhát đập chết tươi thằng ruồi, nhưng Obama đã chứng tỏ khả năng kết hợp tay và mắt của ông chính xác đến mức nào.

"Trong khi trả lời phóng vấn, một con ruồi đã hỗn xược đến quấy rầy vị quan chức quyền uy số 1 của nước Mỹ. Mặc dù đang xuất hiện trước ông kính máy quay và trước hàng triệu người xem, nhưng ông Barack Obama đã dừng trả lời phỏng vấn, kiên trì mai phục để đập chết bằng được chú ruồi hỗn xược kia dám tấn công mình. Xong cái công việc "tự vệ chính đáng" này, Tổng thống Mỹ còn yêu cầu quay cảnh chú ruồi thẳng cẳng do bàn tay trừng phạt của Tổng thống Mỹ, "chiến công hiển hách" của đương kim Tổng thống Mỹ, ông còn không quên tự mình thuyết minh và bình luận cho hành vi tự vệ của ông với phóng viên truyền hình NCBC: 'Thật là ấn tượng đúng không, Tổng thống Mỹ cũng đủ khả năng đập chết một chú ruồi rồi đấy'".

Trích từ bài "Việt Nam và sự Thử Thách của Xã Hội Chính Trị Dân Sự" của GS. Carlyle Thayer. Ở phần cuối, ông đặt ra 5 mô hình thay đổi chính trị cho Việt Nam. Theo tác giả, "trường hợp có khả năng xảy ra cao nhất là thay đổi do các lãnh đạo nòng cốt trong ĐCSVN dẫn đầu khởi xướng thay đổi chính trị".

Có 5 mô hình thay đổi chính trị hữu ích có thể dùng làm khuôn khổ để suy đoán những diễn tiến phía trước:

· Nguyên trạng: Thành phần chủ yếu của giới lãnh đạo cầm quyền hiện nay sẽ tranh đấu để giữ vững địa vị của mình qua các biện pháp ức chế, đàn áp, và kéo lê gót chân người ta. Duy trì nguyên trạng có vẻ như không bền vững trước những thay đổi xã hội kinh tế đang diễn ra hiện nay.

· Độc tài cai trị: Suy thoái kinh tế kết hợp với việc mất quân bình chính trị có thể sẽ dẫn xã hội đi ngược về chế độ độc tài cai trị. Tuy nhiên, những mô hình thay đổi chính trị của Việt Nam trong quá khứ cho thấy rằng điều này không thể xảy ra và kết quả có được là ĐCSVN sẽ bị phân đôi.

· Thay thế: Các thế lực đối kháng có thể chiếm thượng phong. Mô hình này cũng khó có thể xảy ra vì các thế lực đối kháng hiện nay còn rất yếu và không có sự ủng hộ rộng rãi của quần chúng. Các thế lực đối kháng cũng có thể bị chính quyền đàn áp thẳng tay.

· Chuyển đổi: Sự hợp tác lẫn nhau giữa các thành phần chủ yếu trong giai cấp lãnh đạo và các thế lực đối kháng. Mô hình này cũng khó có thể xảy ra trong giai đoạn ngắn vì thế lực đối kháng vẫn còn yếu. Nhưng trên đường dài, rất có thể sẽ thành tựu.

· Thay đổi: Thành phần lãnh đạo nòng cốt khởi xướng thay đổi. Các bằng chứng cho thấy rằng giới lãnh đạo của Việt Nam đang thương lượng với nhau về tốc độ và giới hạn của những thay đổi. Xã hội Việt Nam rõ ràng đang tiến dần đến tự do, không phải dân chủ; Nhưng áp lực từ người dân có thể sẽ khiến nhiều lãnh đạo nòng cốt thúc đẩy thêm những thay đổi chính trị tiếp nối.

[...] Trong số 5 trường hợp khuôn mẫu được nói đến, có hai trường hợp có thể xảy ra. Đó là sự chuyển đổi dẫn đến bởi các thành phần lãnh đạo và các thế lực tranh đấu hợp tác với nhau trong thời gian dài. Trường hợp có khả năng xảy ra cao nhất là thay đổi do các lãnh đạo nòng cốt trong ĐCSVN dẫn đầu khởi xướng thay đổi chính trị.